Kaza Yaptım, Bana Çarpan Araç Kaçtı: Zararımı Kim Ödeyecek? Güvence Hesabı Başvurusu, Şartları ve 2026 Emsal Yargıtay Kararı
Kaza Yaptım, Bana Çarpan Araç Kaçtı: Zararımı Kim Ödeyecek? Güvence Hesabı Başvurusu, Şartları ve 2026 Emsal Yargıtay Kararı
Trafik kazaları, günlük hayatın en beklenmedik ve sarsıcı olaylarının başında gelir. Ancak bir trafik kazasını mağdur açısından tam bir çaresizliğe dönüştüren en trajik senaryo, çarpan aracın olay yerinde durmayıp hızla kaçması (vurup kaçma - hit and run) ve plakasının tespit edilememesidir.
Karşıdan karşıya geçerken bir servis aracının çarpıp kaçtığı bir yaya, kavşakta aracına vurulup karşı tarafın kayıplara karıştığı bir sürücü veya yol kenarında yürürken savrulan bir vatandaş; fiziksel yaralanmalarının ve hastane masraflarının şokunu yaşarken zihninde şu soru belirir: "Çarpan aracın plakası yok, sürücü kayıp, polis henüz bulamadı; benim sakatlık tazminatımı, çalışamadığım günlerin zararını veya vefat eden yakınımın destek tazminatını kim ödeyecek?"
Türk sigorta ve tazminat hukuku, bu durumdaki mağdurları sahipsiz bırakmamıştır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca; faili meçhul, plakası belirlenemeyen veya zorunlu sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararları karşılamak üzere Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği bünyesinde Güvence Hesabı kurulmuştur.
Bu rehberde; çarpan aracın kaçması halinde zararın kimden isteneceği, Güvence Hesabı'nın sorumluluk sınırları, kaza tutanağı olmasa dahi kazanın nasıl ispatlanacağı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18 Şubat 2026 tarihli devrim niteliğindeki emsal kararı ve tazminat başvuru adımları tüm detaylarıyla incelenmiştir.
Güvence Hesabı Nedir? Kuruluş Amacı ve Hukuki Niteliği (5684 s. K. m. 14)
Güvence Hesabı; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesi ile kurulmuş, kamu yararı ağırlıklı çalışan ve zorunlu sorumluluk sigortası kapsamında teminatsız kalan kazazedeleri korumayı amaçlayan özel bir kanuni fondur. Normal bir trafik kazasında mağdur, zararını çarpan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası’ndan (Trafik Sigortası) tahsil eder. Ancak çarpan araç kaçtığında ortada ne bir plaka ne bir işleten ne de poliçesini sunabileceğiniz bir sigorta şirketi vardır. Kanun koyucu, böylesi durumlarda vatandaşın ortada kalmasını engellemek amacıyla Güvence Hesabı'nı sigorta şirketlerinin yerine geçen kanuni bir güvence kalkanı olarak konumlandırmıştır.
5684 Sayılı Kanun m. 14/2 Uyarınca Güvence Hesabı'na Başvurulabilecek Haller
1. Plakası / Sigortalısı Tespit Edilemeyen Araçlar: Kazaya neden olan motorlu aracın plakasının alınamaması veya tespit edilememesi durumu.
2. Geçerli Trafik Sigortası Bulunmayan (Sigortasız) Araçlar: Kazaya karışan aracın plakası belli olduğu halde, kaza tarihi itibarıyla zorunlu trafik sigortasını yaptırmamış olması.
3. Çalınmış veya Gasp Edilmiş Araçlar: Çalınan aracın karıştığı kazada işletenin kusursuzluk nedeniyle sorumlu tutulamadığı haller.
4. Ruhsatı İptal Edilen veya İflas Eden Sigorta Şirketleri: Poliçeyi düzenleyen sigorta şirketinin iflas etmesi veya tasfiyeye girmesi.
Çarpan Araç Kaçtığında Güvence Hesabı Hangi Zararları Öder, Hangilerini Ödemez?
1. Güvence Hesabı Tarafından Ödenen Zararlar (Bedensel Zararlar)
Sürekli İş Göremezlik (Maluliyet) Tazminatı: Kazazedenin kaza nedeniyle vücut bütünlüğünün kalıcı olarak bozulması, sakat kalması veya çalışma gücünü kısmen/tamamen kaybetmesi halinde ömür boyu mahrum kalacağı kazanç kaybı tazminatı.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Kazada yayanın veya yolcunun vefat etmesi halinde; geride kalan eşin, çocukların veya vefat edenin bakımına muhtaç olan anne-babanın yoksun kaldığı maddi destek tazminatı.
Geçici İş Göremezlik Tazminatı: Yaralanan kişinin tedavi sürecinde raporlu olduğu ve çalışamadığı dönemlere ait kazanç kaybı.
Belirli Tedavi ve Protez Giderleri: SGK kapsamı dışında kalan zorunlu tıbbi harcamalar ve ortopedik protez/cihaz maliyetleri.
2. Güvence Hesabı Tarafından Kesinlikle Ödenmeyen Zararlar (Maddi / Araç Hasarları)
Plakası tespit edilemeyen bir aracın çarpıp kaçması durumunda Güvence Hesabı araç hasarını, araç değer kaybını ve manevi tazminatı ÖDEMEZ. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 14/2-a gereğince faili meçhul kazalarda teminat yalnızca bedensel zararlarla sınırlıdır.
Ancak kaçan aracın plakası kamera kayıtları veya tanıklarla sonradan tespit edilirse; araç faili meçhul olmaktan çıkar. Bu durumda aracın trafik sigortasından hem bedensel hem maddi zararlar tahsil edilir; sigortası yoksa bedensel zararlar Güvence Hesabı'ndan, araç hasarı ise doğrudan araç sahibinden tahsil edilir.
Kaza Anında ve Hemen Sonrasında Ne Yapılmalı? Delillerin İspatı
1. 112'yi Arayın ve Zabıt Tutturun: Olay yerini terk etmeden derhal 112'yi arayarak trafik polisi veya jandarma ekiplerini çağırın. Olay Yeri Görgü ve Tespit Tutanağı düzenlenmesini sağlayın.
2. Hastanede 'Trafik Kazası / Adli Vaka' Kaydı Açtırın: Acil servise girişte doktora mutlaka 'Bana bir araç çarptı ve kaçtı' beyanında bulunun. Protokole olayın adli vaka ve trafik kazası olarak işlenmesi hayati delildir.
3. Kamera Görüntülerini Zaman Kaybetmeden Güvenceye Alın: Çevredeki işyerleri, siteler, benzinlikler ve KGYS/MOBESE kameralarının görüntüleri silinmeden savcılık aracılığıyla celbedilmelidir.
4. Cumhuriyet Başsavcılığı'na Suç Duyurusunda Bulunun: Çarpan sürücünün tespiti ve yakalanması için TCK m. 89 (Taksirle Yaralama) ve TCK m. 98 (Yardım etmeksizin kaçma) kapsamında soruşturma başlatılmalıdır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2026 Tarihli Emsal Kararı (E. 2025/353, K. 2026/88)
Uygulamada yerel mahkemeler, plaka alınamadığı durumlarda 'plakayı ve sigortasızlığı ispatlayamadın' diyerek davaları reddetmekteydi. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 18.02.2026 tarihli ve E. 2025/353, K. 2026/88 sayılı emsal ilamıyla bu uygulamayı bozarak mağdurlar lehine içtihat belirlemiştir:
Plakası tespit edilemeyen bir kazada zarar görenden aracın plakasını veya sigorta poliçesi bulunmadığını ispat etmesi beklenemez. Zira Güvence Hesabı müessesesi tam da bu belirsizliği gidermek amacıyla kurulmuştur. İspatı gereken temel vakıa, zararın bir motorlu aracın karıştığı trafik kazasından kaynaklandığıdır. Olayın hemen ardından yapılan hastane başvurusu, hemşire gözlem tutanağı, sağlık raporları ve kolluk ifadesindeki trafik kazası kayıtları olayın ispatı için yeterlidir. Savcılık soruşturmasında failin bulunamaması ve kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi, hukuk mahkemesinde kazanın varlığını ortadan kaldırmaz. Güvence Hesabı işletenin kusuru nispetinde bedensel zararları tazminle yükümlüdür...
Güvence Hesabına Başvuru Usulü ve İstenen Belgeler
2918 sayılı KTK m. 97 gereğince dava açmadan önce Güvence Hesabı'na yazılı başvuru yapılması zorunlu dava şartıdır. Başvuru dosyasında kaza tutanakları, hastane epikrizleri, yetkili sağlık kurulundan alınmış Engellilik Sağlık Kurulu Raporu (Maluliyet Raporu) ve gelir belgeleri yer almalıdır. Güvence Hesabı, evrakların tebliğinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermek ve ödeme yapmak zorundadır.
Hangi Yola Başvurulmalı? Sigorta Tahkim Komisyonu mu, Mahkeme mi?
Sigorta Tahkim Komisyonu (Hızlı Yol): Güvence Hesabı Tahkim sistemine tabidir. Asliye Ticaret Mahkemelerinde yıllarca süren davalar yerine Sigorta Tahkim Komisyonu'nda uyuşmazlıklar ortalama 4 ila 6 ay içinde kesin karara bağlanır. Hakem kararları ilam niteliğindedir.
Asliye Ticaret Mahkemesi: Dileyen hak sahipleri Asliye Ticaret Mahkemesi'nde de tazminat davası açabilirler; ancak yargılama süresi oldukça uzundur.
Zamanaşımı Süreleri: Hakkınızı Ne Kadar Sürede Aramalısınız?
Trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinde KTK m. 109 uyarınca temel zamanaşımı 2 yıl ve her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Ancak kaza sonucunda yaralanma veya ölüm meydana gelmişse KTK m. 109/2 gereğince uzamış ceza zamanaşımı süreleri uygulanır: Yaralanmalı kazalarda zamanaşımı 8 yıl, ölümlü kazalarda ise 15 yıldır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Yolda yürürken bana araba çarptı ve kaçtı; kasko veya sigortam yok, tazminat alabilir miyim?
Evet. Kendi adınıza hiçbir sigortanız olmasa dahi, devlet güvencesi niteliğindeki Güvence Hesabı'na başvurarak kalıcı sakatlık veya geçici iş göremezlik tazminatınızı nakden alabilirsiniz.
2. Çarpan araç kaçtı, arabam hurdaya döndü; araba masrafımı Güvence Hesabı öder mi?
Hayır. Kanun gereğince Güvence Hesabı plakası bilinmeyen kaçan araç kazalarında araç hasarını ve değer kaybını kesinlikle ödemez; yalnızca kişiye gelen bedensel zararları (vefat, sakatlık) öder.
3. Plaka tespit edilemediği için polis kaza tutanağı tutmadı; davayı kaybeder miyim?
Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2026/88 sayılı emsal kararı gereğince; olayın hemen ardından acil servise giriş yapılmış, hastane kayıtlarına trafik kazası olarak geçmiş ve polise ifade verilmişse kaza kanıtlanmış sayılır; Güvence Hesabı tazminat ödemek zorundadır.
4. Güvence Hesabı'ndan aldığımız tazminatı daha sonra geri isterler mi?
Hayır. Güvence Hesabı hak sahiplerine yaptığı ödemeyi mağdurdan geri isteyemez. Güvence Hesabı, ödediği parayı ancak ileride kaçan araç sürücüsü ve sahibi yakalanırsa onlara rücu ederek tahsil eder.
Çarpan aracın kaçtığı kazalarda aktüerya hesaplamaları, maluliyet oranının mevzuata uygun tespiti ve Sigorta Tahkim başvurusu özel uzmanlık gerektirir. Sürecin trafik ve sigorta hukuku alanında uzman bir avukatın rehberliğinde yürütülmesi tavsiye edilir.
Bu içerik, Çelik Avcı Gülçek Hukuk Bürosu tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, genel hukuki değerlendirmeler içermektedir. Trafik kazasının oluş şekli, olay yeri delilleri, maluliyet oranı tespiti ve aktüerya hesaplamaları her somut olayda farklılık gösterir. Hak kaybına uğramamak ve Güvence Hesabı nezdindeki tazminat haklarınızı eksiksiz tahsil edebilmek adına alanında uzman bir trafik ve sigorta hukuku avukatından profesyonel hukuki destek alınması tavsiye olunur.
Yorumlar